h
London Office
Quick Contact

Zapraszamy pon-pt 09:00 – 18:00 po uprzednim telefonicznym umówieniu się.

Odwołanie darowizny. Kiedy jest możliwe?

Każdy zna chyba przypadek, w którym mama, babcia, ciotka uczyniła na rzecz osoby trzeciej darowiznę po upływie pewnego czasu zaś ów obdarowany, miast okazać wdzięczność za powyższe, zwrócił się przeciwko darczyńcy czy to diametralnie zmieniając do niego nastawienie czy też odmawiając udzielania pomocy w zwykłych, bieżących sprawach życia codziennego czy wreszcie – używając wobec swojego donatora przemocy słownej a nawet fizycznej.

Ustawodawca, przewidując możliwość zaistnienia tego rodzaju sytuacji, wprowadził do przepisów prawa cywilnego instytucję odwołania darowizny, z której, w określonych przypadkach, darczyńca może i powinien skorzystać. Warunkiem skuteczności powyższego jest stwierdzenie, że obdarowany dopuścił się przeciwko darczyńcy rażącej niewdzięczności.

Co rozumiemy pod tym pojęciem? Otóż zachowanie obdarowanego musi – obiektywnie rzecz oceniając – być na tyle dotkliwe i naganne, aby można było uznać, że wykracza poza przeciętną miarę sporów międzyludzkich. Z zasady powinno cechować się ono także powtarzalnością chyba, że w grę wchodziłoby działanie szczególnie drastyczne, takie jak dotkliwe pobicie czy nawet usiłowanie zabójstwa. Co ciekawe, jak wskazuje się w orzecznictwie, negatywne zachowania obdarowanego mogą być skierowane także przeciwko osobom najbliższym darczyńcy i tak na przykład obdarowany przez babkę wnuk, który następnie atakuje fizycznie i słownie swojego dziadka może być uznany za rażąco niewdzięcznego względem donatorki co z kolei będzie statuowało po jej stronie uprawnienie do złożenia oświadczenia o odwołaniu dokonanej darowizny.

Jak zatem dochodzić zwrotu uczynionego przysporzenia? Gdy chodzi o ruchomości, w tym środki pieniężne, sprawa wydaje się być dość prosta – w tym wypadku wystarczy złożenie obdarowanemu oświadczenia o odwołaniu darowizny czego skutkiem jest natychmiastowe przejście wartości i przedmiotów majątkowych z powrotem na darczyńcę. Rzecz komplikuje się, gdy na rzecz niewdzięcznego członka rodziny dokonano darowizny nieruchomości. Wówczas nie wystarczy samo działanie darczyńcy – koniecznym jest następcze uzyskanie oświadczenia obdarowanego o zwrotnym przeniesieniu prawa własności domu, mieszkania, które ten otrzymał pod tytułem darmym. Gdy osoba trzecia nie chce udać się dobrowolnie do notariusza celem sfinalizowania zwrotu przedmiotu darowizny wówczas pozostaje nam droga postępowania sądowego zaś wyrok nakazujący zwrot nieruchomości zastąpi oświadczenie obdarowanego i tym sposobem przekazana nieruchomość powróci do rąk tego, który ją darował.